روى گونسالس دو كلاويخو ( مترجم : مسعود رجب نيا )
350
سفرنامه كلاويخو ( فارسى )
روميزى كه هنوز هم مورد استعمال عام دارد نان غير مخمرى كه درينجا از آن ياد كرده هنوز هم در سراسر ايران خورده مىشود . ص 134 س آخر - جغتاى ( كه در حواشى فصل اول ص 346 از آن ياد كرديم ) نام پسر سوم چنگيز خان بود . تيمور از بازماندگان بزرگى از بزرگان مغول بود كه وزير جغتاى بشمار ميرفت . در سراسر اين سفرنامه ( چنان كه گفته است ) همه جا كلاويخو جغتاى را مترادف مغول و يا تاتار به كار برده است كه عبارت باشد از بزرگى از خاندان يا قبيلهء تيمور يا ايلچى دولت يا پيك رسمى آن . ص 135 س 22 - در متن اصلى نوشته است Sutimi azul يعنى ( ابريشم ) زيتونى آبى كه ابريشمى است منسوب به شهر زيتون چين بشهرى كه اينهمه مورد اشاره و توصيف ماركوپولو و ديگر جغرافيون عرب بوده است . به سفرنامهء ماركوپولو چاپ يول ( Yule ) بسال 1874 ج 224 و نزهت القلوب حمد الله مستوفى 355 بنگريد . تصور مىرود كه لغت Satin در فرانسه يا انگليسى از همين نام زيتون يا Setuni اخذ شده باشد . ص 137 س آخر - در متن اصلى اين نام با املاى Xevali آمده است كه بايد همان شاه على باشد . شرف الدين على يزدى گويا اشارهاى به اين موضوع نميكند . فصل هفتم ص 141 س 19 - آنچه بنام ريال ( Real ) سيم مشهورست معادل هفت پنس بود . اما Real de a ocho ( reales ) يعنى سكه هشت رآلى ، دلارى بود معادل چهار شيلينگ . طبق گفتهء پگولوتى ( Pegolotti ) آسپرنيم كراون ( يعنى دو شيلينگ و نيم . م . ) به پول ما ارزش داشته است . به كتاب « چين » ( Cathay ) تأليف يول ( Yule ) چاپ 1866 ص 297 نگاه كنيد . ص 147 س 6 - در متن اصلى نوشته است el conde Lazaro ما پادشاه مترادف است - با لغت سربى Kral جنگ Kossovo در 1379 م . / ( 792 ه . ) رخ داد در آن سلطان مراد مقاومت مردم سربى و متحدين ايشان را به كلى در هم شكست . اما در حقيقت قاتل سلطان مراد ايلعازر نبود . بلكه يكى از جنگجويان سربى بنام ميلوش كوپيلويچ ( Milosh Kopilovich ) بود كه از تل اجساد مردگان برخاست و سلطان را در حالى كه ميدان جنگ را تماشا ميكرد با دشنه زد . زخم بر معدهء سلطان وارد شد و فرداى آن روز درگذشت . ايلعازر بفرمان سلطان محتضر كشته شد . سلطان بايزيد به پسرش استفان امان